Bron:Coalitie Leefstijl in de Zorg | Met bijdragen van Jeroen Lammers (cardioloog, lid RvA Je Leefstijl Als Medicijn) en Lizette Tabak (ervaringsdeskundige)
Peer support — ook wel lotgenotensteun genoemd — is ondersteuning door mensen die vergelijkbare gezondheidsdoelen en ervaringen hebben. Deelnemers delen ervaringen, inspireren elkaar en bieden vier vormen van steun:
Type steun
Omschrijving
Emotionele steun
Begrip, erkenning en een luisterend oor van iemand die het begrijpt
Informatieve steun
Tips, adviezen en praktische informatie uit eigen ervaring
Praktische steun
Concrete hulp bij dagelijkse uitdagingen
Waarderende steun
Bevestiging, aanmoediging en het vieren van successen
Peer support kan informeel zijn — via buren, vrienden of partners — of georganiseerd binnen programma’s. Het kan online of fysiek plaatsvinden, individueel of in groepen, aangepast aan de behoeften van deelnemers.
Lizette Tabak (63) is medisch pedicure en voetreflextherapeut in Someren. Vier jaar geleden ontving zij de diagnose diabetes type 2 tijdens een routinecontrole. Ze was constant moe, had last van hersenmist, en haar bloedglucose en bloeddruk waren gevaarlijk verhoogd.
In plaats van direct medicatie te starten, onderhandelde ze met haar praktijkondersteuner om eerst zelf leefstijlaanpassingen te proberen. Het keerpunt kwam toen ze de online supportgroep “Diabetes 2 Doorbreken” van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn ontdekte.
“Beginnend vanuit ernstige inactiviteit in 2019, liep ik geleidelijk op naar dagelijks een uur hardlopen. Recent voltooide ik een 10-kilometerloop. Mijn cholesterol en bloeddruk zijn gestabiliseerd en mijn bloedglucose blijft stabiel — dankzij de steun van lotgenoten.”
— Lizette Tabak
Gemotiveerd door haar eigen transformatie organiseert Lizette nu:
Wandelgroepen in haar dorp via de Bas van de Goor Foundation
Betaalbare kookcursussen voor gezond eten in het buurthuis
Jeroen Lammers is cardioloog en leefstijlarts in het Elkerliek Ziekenhuis én lid van de Raad van Advies van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn. Hij pleit ervoor dat zorgverleners patiënten actief doorverwijzen naar peer support.
“In het ziekenhuis leveren wij reactieve zorg, maar uiteindelijk heeft de patiënt zelf de sleutel in handen. Wij onderbenutten peer support door onbekendheid, terwijl we significante kansen missen.”
— dr. Jeroen Lammers, cardioloog
John van Loenhout startte “Ontmoeten & Wandelen” voor de Prostaatkankerstichting. Prostaatkankerpatiënten wandelen samen en delen ervaringen in een informele setting. Het programma is inmiddels uitgebreid naar meerdere locaties buiten Nijmegen.
Nelleke Cools, directeur van Hoofdpijnnet, presenteerde het “Schrijfcafé” — een creatief format waarbij migrainepatiënten elkaar ondersteunen via schrijfoefeningen en gedeelde verhalen.
De online community van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn waar duizenden mensen elkaar ondersteunen bij het omkeren van diabetes type 2 door leefstijlverandering.
Diabetes 2 Doorbreken
Online community van Je Leefstijl Als Medicijn met ZWEM-accountability en actieve groepsbegeleiding.
Peer support is geen luxe maar een essentieel onderdeel van effectieve leefstijlzorg. De combinatie van herkenning, gelijkwaardigheid en continue ondersteuning maakt het verschil tussen tijdelijke pogingen en duurzame gedragsverandering.
“Groepssteun helpt de motivatie vast te houden tijdens moeilijke periodes; tegenslagen worden herstelmomenten.”
— Lizette Tabak
Zorgverleners die patiënten actief doorverwijzen naar peer support initiatieven investeren niet alleen in betere gezondheidsuitkomsten, maar ook in een duurzamer zorgsysteem.
Je Leefstijl Als Medicijn biedt een van de meest actieve peer support communities van Nederland voor mensen die diabetes type 2 willen omkeren. Met de online groep “Diabetes 2 Doorbreken” en het wekelijkse ZWEM-programma ervaar je de kracht van lotgenotensteun.
Zowel Lizette Tabak (ervaringsdeskundige) als Jeroen Lammers (cardioloog, lid Raad van Advies) zijn verbonden aan de stichting.
Peer support is ondersteuning door lotgenoten die vergelijkbare gezondheidsdoelen en ervaringen hebben. Mensen delen ervaringen, inspireren elkaar en bieden emotionele, informatieve, praktische en waarderende steun. Dit kan informeel (via buren of partners) of georganiseerd binnen programma's - online of fysiek, individueel of in groepen.
Wat zijn de voordelen van peer support?
Peer support versterkt de eigen regie van patiënten, leidt tot betere gezondheidsuitkomsten, verbetert gesprekken met zorgverleners en vermindert de druk op de zorg door laagcomplexe zorgvragen op te vangen. Bovendien houdt 75% van de deelnemers gedragsveranderingen langer vol dan zonder groepssteun.
Hoe herken ik een goede peer support groep?
Let op: veiligheid, openheid en respect voor autonomie; getrainde groepsbegeleiders; continuïteit van de organisatie; wetenschappelijke onderbouwing; en beschikbaarheid van een medisch adviseur. Een goede groep biedt een laagdrempelige, gelijkwaardige omgeving waar deelnemers hun ervaringen kunnen delen.
Vervangt peer support professionele zorg?
Nee, peer support is complementair aan professionele zorg. Het vult aan wat zorgverleners door tijdgebrek niet kunnen bieden: emotionele steun op kwetsbare momenten wanneer het terugvalrisico het grootst is. Peer support is geen bijzaak maar essentieel voor effectieve zorg en een krachtig preventiemiddel.
Wat is ZWEM bij Je Leefstijl Als Medicijn?
ZWEM staat voor 'Zaterdag Wegen en Meten'. Elke week rapporteren leden hun HbA1c-waarden, gewicht en tailleomtrek op een digitaal platform. Deze collectieve verantwoordelijkheid versterkt de toewijding aan voeding, beweging, stressmanagement en andere gezondheidspijlers.
Hoe kunnen zorgverleners patiënten doorverwijzen naar peer support?
Zorgverleners kunnen patiënten actief doorverwijzen naar lokale of online peer support groepen. Leefstijlpoliklinieken spelen hierbij een sleutelrol door patiënten te matchen met geschikte initiatieven in de wijk. Groepen zijn vaak laagdrempelig, kosteloos en toegankelijk.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.