Amerikaanse voedingsrichtlijnen 2025-2030
In het kort
Section titled “In het kort”- Kernboodschap: eet echte, minimaal bewerkte voeding
- Eiwit krijgt prioriteit: 1,2-1,6 g per kg lichaamsgewicht per dag
- Volle zuivel zonder toegevoegde suikers wordt expliciet aangeraden
- Lager-koolhydraat wordt erkend als optie bij chronische aandoeningen
- Verzadigd vet blijft begrensd op 10%, wat kan botsen met “echte voeding”
Wat is er nieuw?
Section titled “Wat is er nieuw?”De 10e editie van de Dietary Guidelines for Americans (gepubliceerd 7 januari 2026) zet in op een eenvoudig principe: eet vooral echte, minimaal bewerkte voeding.
De belangrijkste verschuivingen
Section titled “De belangrijkste verschuivingen”| Onderwerp | Oude nadruk | Nieuwe nadruk |
|---|---|---|
| Eiwit | Onderdeel van voeding | Prioriteit: 1,2-1,6 g/kg/dag |
| Zuivel | Magere varianten | Volle, ongezoete zuivel |
| Vetten | Focus op plantaardige oliën | Olijfolie, boter, rundvet als voorbeelden |
| Granen | Basis van het eetpatroon | Volkoren blijft, maar lager in rangorde |
| Koolhydraatbeperking | Niet genoemd | Erkend bij chronische aandoeningen |
Wat de richtlijnen expliciet adviseren
Section titled “Wat de richtlijnen expliciet adviseren”- Eet echte voeding - producten die je herkent, geen lange ingrediëntenlijst
- Eiwit heeft prioriteit - aanpassen aan energiebehoefte en context
- Volle zuivel - zonder toegevoegde suikers
- Vetten bij echte voeding - olijfolie, boter, rundvet voor koken
- Beperk sterk bewerkt - geen suikerhoudende dranken, minder chips/koek/snoep
- Alcohol - minder is beter
Koolhydraatbeperking: wat wordt er gezegd?
Section titled “Koolhydraatbeperking: wat wordt er gezegd?”De richtlijnen positioneren lager-koolhydraat niet als universeel advies, maar erkennen dat sommige mensen met chronische aandoeningen betere uitkomsten kunnen zien met koolhydraatbeperking.
Drie praktische niveaus
Section titled “Drie praktische niveaus”| Niveau | Aanpak | Voor wie |
|---|---|---|
| Mild | Schrap suikerhoudende dranken, snoep/koek, witmeel | Iedereen die wil beginnen |
| Matig | Minder brood, rijst, pasta, aardappelen, zoet fruit | Bij overgewicht of insulineresistentie |
| Strikt | Koolhydraten laag gedurende weken/maanden | Bij diabetes type 2, met begeleiding |
Het spanningspunt: 10% verzadigd vet
Section titled “Het spanningspunt: 10% verzadigd vet”De richtlijnen behouden een algemene bovengrens: verzadigd vet bij voorkeur niet meer dan 10% van de dagelijkse energie.
Wat betekent dat praktisch?
Section titled “Wat betekent dat praktisch?”| Energie-inname | Maximum verzadigd vet |
|---|---|
| 2000 kcal/dag | ~22 gram |
| 1600 kcal/dag | ~18 gram |
Hoe hiermee om te gaan
Section titled “Hoe hiermee om te gaan”- Niet alleen tellen - voor veel mensen is het effect van minder ultra-bewerkt en minder toegevoegde suikers groter dan focussen op één vetsoort
- Personaliseer - bij metabole problemen kan koolhydraatbeperking passen; bij sterk verhoogd LDL of hoog cardiovasculair risico kan vetkeuze relevant zijn
- Kwaliteit boven theorie - kies onbewerkte eiwitbronnen, groente als basis, vermijd zoete/zetmeelrijke toevoegingen
Vergelijking met de Schijf van Vijf
Section titled “Vergelijking met de Schijf van Vijf”Overeenkomsten
Section titled “Overeenkomsten”- Groente en fruit
- Water en ongezoete dranken
- Minder suikerhoudende dranken
- Beperken van snacks en alcohol
Verschillen
Section titled “Verschillen”| Onderwerp | Amerikaanse richtlijnen | Schijf van Vijf |
|---|---|---|
| Volle zuivel | Zichtbaar genormaliseerd | Magere varianten geadviseerd |
| Dierlijk eiwit | Expliciet voedingsdicht | Minder nadruk |
| Oliën | Minder nadruk op zaadoliën | Specifieke oliën aanbevolen |
| Duurzaamheid | Niet expliciet | Weegt expliciet mee |
Praktische vertaling
Section titled “Praktische vertaling”Stapsgewijze aanpak
Section titled “Stapsgewijze aanpak”- Stop met suikerhoudende dranken en beperk ultra-bewerkte snacks
- Eet 2-3 echte maaltijden met eiwit en groente als basis
- Pas koolhydraten aan bij overgewicht, insulineresistentie of diabetes type 2
- Kies vetten bewust (olijfolie, boter, noten, avocado, vette vis)
Voorbeelddag
Section titled “Voorbeelddag”| Maaltijd | Voorbeeld |
|---|---|
| Ontbijt | Eieren met groente, óf ongezoete yoghurt/kwark met bessen en noten |
| Lunch | Salade met eiwit (kip/tonijn/eieren/kaas) en olijfolie, óf soep met extra eiwitbron |
| Diner | Vis of vlees met veel groente; optioneel kleine portie volkoren/peulvruchten |
Boodschappenlijst (kern)
Section titled “Boodschappenlijst (kern)”- Eiwit: eieren, vis, gevogelte/vlees, naturel zuivel, peulvruchten/tofu
- Groente: vers of diepvries (zonder saus), ruime variatie
- Vetten: olijfolie, boter, noten, avocado, olijven
- Smaakmakers: kruiden, azijn, citroen; vermijd zoete sauzen
Checklist eerste 7 dagen
Section titled “Checklist eerste 7 dagen”- Kies 3 vaste ontbijten (eieren, yoghurt/kwark, of restjes avondmaaltijd)
- Maak 2 makkelijke lunches (salade + eiwit, soep + eiwit) en herhaal ze
- Vervang brood/rijst/pasta bij diner minstens 4 dagen door extra groente
- Zorg voor 3 nood-snacks: kaas, kwark natuur, noten, olijven of rauwkost
- Lees etiketten alleen als nodig: vermijd toegevoegde suikers en zetmeelrijke toevoegingen
Meten is weten (optioneel)
Section titled “Meten is weten (optioneel)”Kies 1-2 uitkomsten die passen bij je situatie:
| Meting | Frequentie | Bij wie |
|---|---|---|
| Gewicht en middelomtrek | 1x per week | Iedereen |
| Bloeddruk | 2-3x per week eerste weken | Bij hypertensie |
| Glucose (nuchter/postprandiaal) | Dagelijks of na maaltijden | Bij (pre)diabetes |
| Bloedwaarden (HbA1c, lipiden) | Na 8-12 weken | Bij substantiële aanpassing |
Aandachtspunten bij koolhydraatbeperking
Section titled “Aandachtspunten bij koolhydraatbeperking”Praktische tips eerste weken
Section titled “Praktische tips eerste weken”- Vocht en zout - minder koolhydraten kan leiden tot meer vochtverlies; drink voldoende en let op zout bij duizeligheid of krampen
- Vezels - verhoog groente, gebruik eventueel peulvruchten (als verdraagbaar), voeg noten/zaden toe
- Eiwit eerst - begin maaltijden met eiwit en groente voor betere verzadiging
- Sport - intensieve training kan tijdelijk zwaarder voelen; bouw rustig op
- “Gezonde” snacks - mueslirepen, gezoete yoghurt en sap verstoren het effect
Medische voorzichtigheid
Section titled “Medische voorzichtigheid”Veelgestelde vragen
Wat is de kernboodschap van de nieuwe Amerikaanse richtlijnen?
Eet vooral echte, minimaal bewerkte voeding. Sterk bewerkte producten, toegevoegde suikers en geraffineerde koolhydraten worden expliciet afgeremd. Opvallend zijn de grotere nadruk op eiwit (1,2-1,6 g/kg) en volle zuivel zonder toegevoegde suikers.
Wat zeggen de richtlijnen over koolhydraatbeperking?
Lager-koolhydraat wordt niet als universeel advies gepositioneerd, maar de richtlijnen erkennen dat sommige mensen met chronische aandoeningen betere uitkomsten kunnen zien met koolhydraatbeperking. Het basispatroon bevat nog steeds volkoren granen en fruit.
Hoe zit het met verzadigd vet?
De richtlijnen behouden de algemene bovengrens van 10% van de dagelijkse energie uit verzadigd vet (circa 22 gram bij 2000 kcal). Dit kan botsen met de boodschap om echte voeding te kiezen, omdat onbewerkte dierlijke producten relatief meer verzadigd vet bevatten.
Wat zijn de belangrijkste verschillen met de Schijf van Vijf?
Volle zuivel wordt zichtbaar genormaliseerd, dierlijke eiwitten worden expliciet als voedingsdicht benoemd, er is minder nadruk op specifieke industriële oliën, en de Nederlandse richtlijn weegt duurzaamheid explicieter mee.
Waar begin ik als ik dit wil toepassen?
Stap 1: stop met suikerhoudende dranken en beperk ultra-bewerkte snacks. Stap 2: eet 2-3 echte maaltijden met eiwit en groente als basis. Stap 3: pas koolhydraten aan bij overgewicht of insulineresistentie. Stap 4: kies vetten bewust.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.