Borstkanker
Doel en uitgangspunten
Section titled “Doel en uitgangspunten”Doelen: beter het traject doorkomen (minder complicaties, behoud van spiermassa en conditie), betere kwaliteit van leven, en optimaliseren van beïnvloedbare factoren (gewicht, metabole gezondheid, fitheid).
Leefstijl kan uitzaaiingen niet garanderen te voorkomen, maar kan uw herstel en veerkracht ondersteunen.
Wat gebeurt er in het lichaam?
Section titled “Wat gebeurt er in het lichaam?”Borstkanker kent verschillende subtypen (bijv. hormoonreceptor-positief, HER2-positief, triple-negatief). Subtypen verschillen in groei en gevoeligheid voor behandeling.
Warburg-effect (kort)
Section titled “Warburg-effect (kort)”Veel kankercellen gebruiken relatief veel glycolyse (glucoseverbruik) met lactaatproductie, ook bij voldoende zuurstof (Warburg-effect). Dit hangt samen met veranderingen in de tumor-micro-omgeving.
Het betekent niet dat voeding kanker kan genezen, maar ondersteunt het belang van metabole gezondheid (gewicht, insulinegevoeligheid, spiermassa en fitheid).
Wat kunt u zelf doen tijdens behandeling?
Section titled “Wat kunt u zelf doen tijdens behandeling?”1. Beweging
Section titled “1. Beweging”Beweging ondersteunt conditie, spiermassa, stemming en vermoeidheid. In studies hangt meer bewegen na diagnose samen met gunstiger uitkomsten.
- Dagelijks: 10-30 min rustig wandelen/fietsen, zo nodig in korte blokken
- 2-3x per week: lichte kracht/weerstand (spierbehoud), eventueel onder begeleiding
- Slechte dag: 3x 5 min is ook winst
2. Voeding
Section titled “2. Voeding”Basis tijdens behandeling: voldoende eiwit, energie en vocht. Kies vooral onbewerkte, nutriëntrijke voeding die u verdraagt. Beperk suikerhoudende dranken en sterk bewerkte producten.
Bij onbedoeld gewichtsverlies: prioriteit is weer voldoende binnenkrijgen.
3. Slaap en stress
Section titled “3. Slaap en stress”Werk met een vast ritme, ochtendlicht en een rustig avondritueel. Mindfulness- en cognitief-gedragsmatige interventies kunnen stress, angst en depressieve klachten verminderen en kwaliteit van leven verbeteren.
4. Sociale steun en mindset
Section titled “4. Sociale steun en mindset”Sociale steun is praktisch en medisch relevant (meegaan, helpen plannen, samen bewegen). Reviews bij borstkanker laten in meerdere studies een verband zien tussen sociale steun en gunstiger ziekte-uitkomsten.
Een helpende mindset is realistische hoop en zelfeffectiviteit: kleine haalbare stappen, elke dag opnieuw.
- Plan dagelijks 1 contactmoment
- Kies 2-3 dagankers: korte wandeling, eiwitmoment, slaapritueel
- Vraag tijdig hulp: dat is een strategie
Supplementen (tijdens behandeling)
Section titled “Supplementen (tijdens behandeling)”Wees terughoudend, vooral met hooggedoseerde antioxidanten en kruidenpreparaten. Er kunnen interacties zijn en sommige therapieën werken mede via oxidatieve stress. Gebruik supplementen bij voorkeur alleen bij een duidelijke indicatie (tekort of klacht) en na afstemming met oncologie/apotheker.
Soms passend (na akkoord behandelteam)
Section titled “Soms passend (na akkoord behandelteam)”- Vitamine D: corrigeer tekort; stuur bij voorkeur op bloedwaarde
- Omega-3 (EPA/DHA): kan passen bij lage visinname
- Magnesium: bij krampen/tekort
- Gember: bij misselijkheid
- Melatonine (laag gedoseerd): bij slaapproblemen of verstoord dag-nacht ritme
Beter vermijden (tenzij behandelteam anders adviseert)
Section titled “Beter vermijden (tenzij behandelteam anders adviseert)”- Hooggedoseerde antioxidanten (bijv. vitamine C, E, A, beta-caroteen, NAC, CoQ10)
- Kruiden/extracten met mogelijke interacties (bijv. curcumine, resveratrol, sint-janskruid, ashwagandha, roodklaver)
- Ontgiftingskuren en geconcentreerde groente- of kruidenpoeders
Na behandeling: herstel en risicoreductie
Section titled “Na behandeling: herstel en risicoreductie”Kern: bewegen (conditie en kracht), gezond gewicht met behoud van spiermassa, en een voedzaam voedingspatroon. Alcohol bij voorkeur niet. Bespreek aanhoudende klachten (vermoeidheid, neuropathie, botgezondheid, slaap) tijdig.
Checklist voor afstemming met uw behandelteam
Section titled “Checklist voor afstemming met uw behandelteam”- Onbedoeld gewichtsverlies, onvoldoende intake of tekenen van ondervoeding
- Diabetes of gebruik van bloedsuiker-verlagende medicatie
- Bloedverdunners/stollingsproblemen
- Alle supplementen inclusief dosering en merk
- Ernstige of aanhoudende slaapproblemen, somberheid of angstklachten
- Pijn op de borst, forse kortademigheid of onverklaarde klachten: altijd medisch beoordelen
Bronnen
Section titled “Bronnen”- WCRF/AICR CUP Global - Physical activity and breast cancer prognosis - Systematic review/meta-analysis (2023)
- American Cancer Society - Guideline for Diet and Physical Activity for Cancer Survivors
- NCI PDQ - Cancer therapy interactions with foods and dietary supplements
- Nausheen B et al. Social support and cancer progression: systematic review - J Psychosom Res 2009
- Kroenke CH et al. Social networks, social support, and survival after breast cancer diagnosis - J Clin Oncol 2006
- Kim Y, Je Y. Vitamin D intake, blood 25(OH)D levels, and breast cancer mortality: meta-analysis - Br J Cancer 2014
Veelgestelde vragen
Kan leefstijl helpen bij borstkanker?
Leefstijl kan helpen bij belastbaarheid, herstel en kwaliteit van leven, naast reguliere oncologische behandeling. Doelen zijn: beter het traject doorkomen met minder complicaties, behoud van spiermassa en conditie, en optimaliseren van gewicht en metabole gezondheid.
Hoeveel beweging wordt aangeraden tijdens borstkankerbehandeling?
Dagelijks 10-30 minuten rustig wandelen of fietsen, eventueel in korte blokken. Daarnaast 2-3x per week lichte kracht- of weerstandstraining voor spierbehoud. Op een slechte dag is 3x 5 minuten ook winst.
Welke supplementen zijn veilig tijdens borstkankerbehandeling?
Wees terughoudend. Na akkoord van het behandelteam eventueel: vitamine D bij tekort, omega-3 bij lage visinname, magnesium bij krampen/tekort. Vermijd hooggedoseerde antioxidanten en kruiden met mogelijke interacties zonder overleg.
Wat is het Warburg-effect?
Veel kankercellen gebruiken relatief veel glycolyse met lactaatproductie, ook bij voldoende zuurstof. Dit betekent niet dat voeding kanker kan genezen, maar ondersteunt het belang van metabole gezondheid (gewicht, insulinegevoeligheid, spiermassa).
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.