GLP-1
In het kort
Section titled “In het kort”- GLP-1 is een darmhormoon dat glucose en eetlust stuurt na een maaltijd
- Het werkt glucose-afhankelijk: insuline wanneer nodig, minder glucagon, meer verzadiging
- Bij metabole disfunctie kan het incretine-effect verzwakken
- Volwaardige voeding, insulinerust en een stabiel dagritme ondersteunen het systeem
- GLP-1 is ook een lichaamseigen herstelroute
Wat is GLP-1?
Section titled “Wat is GLP-1?”GLP-1 (glucagon-like peptide-1) is een hormoon uit de darm dat na een maaltijd helpt om glucose en eetlust te sturen. Het werkt via de pancreas, maag en hersenen.
| Effect | Wat het doet |
|---|---|
| Glucose-afhankelijk | Meer insuline wanneer dat nodig is, minder risico op overmatige insulinepiek |
| Minder glucagon | De lever geeft minder glucose af |
| Meer verzadiging | Langzamere maaglediging en sterker verzadigingssignaal |
Waarom faalt het systeem bij metabole disfunctie?
Section titled “Waarom faalt het systeem bij metabole disfunctie?”Het incretine-effect kan verzwakken door twee routes: te weinig prikkel (productie) en/of minder gevoeligheid (resistentie).
1. Minder prikkel voor GLP-1 (productie)
Section titled “1. Minder prikkel voor GLP-1 (productie)”- Ultrabewerkt en vezelarm: voedsel bereikt de L-cellen in het distale ileum/colon minder
- Dysbiose: minder butyraat/SCFA-signalen richting L-cellen
- Darmstress: bijvoorbeeld na antibiotica of aanhoudende darmklachten
2. GLP-1 resistentie (signaal)
Section titled “2. GLP-1 resistentie (signaal)”- Chronische hyperglykemie: receptoren en signaalroutes worden minder responsief
- Inflammatie: cytokinen uit visceraal vet verstoren hormoon- en zenuwsignalen
- Lipotoxiciteit pancreas: vrije vetzuren/vetstapeling kunnen beta-cellen belasten en de eerste fase insulinerespons afvlakken
Praktisch herstel: feed & rest
Section titled “Praktisch herstel: feed & rest”Doel: meer endogene GLP-1 prikkel, minder continue belasting, en betere verzadiging.
Voeding die vaak helpt
Section titled “Voeding die vaak helpt”| Categorie | Voorbeelden |
|---|---|
| Vezels en fermentatie | Groenten (ui, prei, knoflook, asperge), zuurkool/kimchi |
| Eiwit + vet | Olijfolie, noten, avocado, eieren, (vette) vis |
| Polyfenolen | Bessen, groene thee |
Eetritme en leefstijl
Section titled “Eetritme en leefstijl”- Geen tussendoortjes: 2-3 maaltijden per dag geeft insulinerust
- Vasten op maat: bouw rustig op (12-14 uur) als dit veilig en haalbaar is
- Na de maaltijd bewegen: 10-20 minuten wandelen dempt glucosepieken
Supplementen: alleen ter ondersteuning
Section titled “Supplementen: alleen ter ondersteuning”- Vezels: PHGG of acaciavezels (langzaam opbouwen)
- Omega-3 en magnesium: vooral bij lage inname of stress/slaapklachten
Wanneer extra opletten
Section titled “Wanneer extra opletten”Veelgestelde vragen
Wat is GLP-1?
GLP-1 (glucagon-like peptide-1) is een hormoon uit de darm dat na een maaltijd helpt om glucose en eetlust te sturen. Het werkt via de pancreas, maag en hersenen en ondersteunt verzadiging.
Hoe werkt GLP-1?
GLP-1 werkt glucose-afhankelijk: meer insuline wanneer dat nodig is, minder risico op overmatige insulinepiek. Het remt glucagon (lever geeft minder glucose af) en vertraagt maaglediging voor een sterker verzadigingssignaal.
Waarom werkt GLP-1 minder goed bij metabole disfunctie?
Het incretine-effect kan verzwakken door twee routes: te weinig prikkel (ultrabewerkt/vezelarm eten, dysbiose, darmstress) en/of minder gevoeligheid (chronische hyperglykemie, inflammatie, lipotoxiciteit).
Kan ik mijn lichaamseigen GLP-1 verbeteren?
Ja. Vezels en fermenteerbaar voedsel prikkelen de L-cellen, eiwit en vet ondersteunen verzadiging, en insulinerust (geen tussendoortjes, eventueel vasten) helpt het systeem herstellen.
Is dit hetzelfde als GLP-1 medicatie?
Nee. Deze fiche gaat over het lichaamseigen incretinesysteem ondersteunen. GLP-1-agonisten (zoals semaglutide) zijn medicijnen die het GLP-1 signaal nabootsen. Zie de fiche Metabole GLP-1 therapie voor meer over medicatie.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.