Metabole GLP-1 therapie
In het kort
Section titled “In het kort”- Metabool herstel kan vaak met TKB alleen — GLP-1 is geen vereiste maar een mogelijke aanvulling
- Doel: metabole gezondheid en functieherstel, niet maximale eetlustonderdrukking
- Spiermassa behouden is een harde randvoorwaarde
- Start laag, bouw langzaam op, blijf op de minimum effectieve dosis
- Stuur op metabole markers (HbA1c, buikomvang, ApoB), niet primair op gewicht
Kernboodschap
Section titled “Kernboodschap”Metabool herstel kan vaak worden bereikt met TKB als zelfstandige behandeling. GLP-1 medicatie is geen vereiste, maar kan een aanvulling zijn wanneer:
- Het cardiometabole risico hoog blijft
- TKB alleen onvoldoende effect geeft
- Eetdrang en terugval TKB structureel ondermijnen
Doel: metabole gezondheid en functieherstel met behoud van spiermassa — niet maximale eetlustonderdrukking.
Doelen van metabole GLP-1 therapie
Section titled “Doelen van metabole GLP-1 therapie”Stuur op meerdere uitkomsten tegelijk. Gewicht is ondersteunend, maar niet het primaire doel.
| Doel | Wat te meten |
|---|---|
| Glucoseregulatie | HbA1c, glucose, nuchtere insuline |
| Visceraal vet | Tailleomvang, visceral fat score |
| Eetregulatie | Minder hongerpieken en eetdrang |
| Spierbehoud | Spiermassa en kracht (veiligheidsdoel) |
| Risicoreductie | Bloeddruk, ApoB, ALAT/GGT, CRP |
Wanneer TKB vaak voldoende is
Section titled “Wanneer TKB vaak voldoende is”TKB alleen is vaak passend wanneer:
- U het praktisch kunt volhouden
- U in 8 tot 12 weken verbetering ziet in energie, eetdrang, biometrie en labwaarden
In dat geval is doorgaans geen medicatie nodig, behalve als er een duidelijke medische reden is om direct te combineren.
Wanneer GLP-1 te overwegen
Section titled “Wanneer GLP-1 te overwegen”Overweeg GLP-1 vooral risicogedreven en functioneel:
| Indicatie | Toelichting |
|---|---|
| Onvoldoende metabole verbetering | Ondanks serieuze TKB-inzet blijven HbA1c, bloeddruk, triglyceriden/ApoB of leverbelasting te hoog |
| Hardnekkige eetdrang | Emotie-eten of terugvalpatroon waardoor TKB niet structureel lukt |
| Hoog cardiometabool risico | Extra ondersteuning gewenst (bespreek met behandelaar) |
| Comorbiditeit | Extra gewichtsreductie en eetregulatie ondersteunt functioneren, mits actief sturen op spierbehoud |
6 praktische tips voor verantwoord gebruik
Section titled “6 praktische tips voor verantwoord gebruik”1. Metabool doel boven gewicht
Section titled “1. Metabool doel boven gewicht”Stuur op buikomvang, visceraal vet score, bloeddruk, energie, kracht en (waar gemeten) HbA1c en ApoB.
2. Start laag en bouw langzaam op
Section titled “2. Start laag en bouw langzaam op”Blijf bij voorkeur op de minimum effectieve dosis. Geen haast met ophogen.
3. Voorkom ondereten
Section titled “3. Voorkom ondereten”Plan maaltijden. Maak eiwit en volwaardige voeding leidend, ook als u minder trek heeft.
4. Spiermassa is een harde randvoorwaarde
Section titled “4. Spiermassa is een harde randvoorwaarde”Krachttraining en voldoende eiwit. Bij daling van spiermassa of kracht: herzie tempo, dosis en voeding.
5. Behandel bijwerkingen vroeg
Section titled “5. Behandel bijwerkingen vroeg”Kleine porties, rustig eten, planmatig drinken. Bij TKB: let extra op zout/elektrolyten.
6. Maak een onderhouds- en afbouwplan
Section titled “6. Maak een onderhouds- en afbouwplan”Leg vast wanneer het doel bereikt is en welke criteria leiden tot bijsturen of afbouwen.
TKB in de praktijk
Section titled “TKB in de praktijk”Spierbehoud
Section titled “Spierbehoud”| Aspect | Richtlijn |
|---|---|
| Eiwit | Circa 1,6 g per kg lichaamsgewicht per dag (tenzij anders geadviseerd) |
| Krachttraining | Minimaal 2 keer per week, met geleidelijke opbouw |
| Signaal om te herzien | Eiwit lukt niet door misselijkheid/aversie, of kracht/spiermassa daalt |
Bijwerkingen beperken
Section titled “Bijwerkingen beperken”- Eet kleiner en langzamer; vermijd grote maaltijden laat op de avond
- Drink planmatig; overweeg elektrolyten bij TKB en bij duizeligheid
- Obstipatie: voldoende vocht en groente; zo nodig psyllium of magnesium (in overleg)
- Bij aanhoudende klachten: geen ophoging en bespreek aanpassing met uw behandelaar
Meten = sturen
Section titled “Meten = sturen”Gebruik vooral trends. Meet zo consistent mogelijk (zelfde tijdstip, vergelijkbare hydratatie).
| Frequentie | Wat u meet | Waarom |
|---|---|---|
| Wekelijks | Gewicht (weekgemiddelde), buikomvang, bloeddruk/pols, klachten-score 0-10, energie en slaap 0-10 | Trend in risico, tolerantie en herstel |
| Elke 2-4 weken (BIA) | Spiermassa, vetpercentage, visceraal vet score | Spierbehoud en daling visceraal vet volgen |
| Waarschuwingssignalen | Daling spiermassa of kracht, snelle daling inname met vermoeidheid, aanhoudend braken of obstipatie | Reden om tempo/dosis/voeding te herzien |
Lab-monitoring
Section titled “Lab-monitoring”| Niveau | Onderzoeken |
|---|---|
| Niveau 1 (basis) | HbA1c, lipiden (bij voorkeur met ApoB), leverenzymen (ALAT en GGT), nierfunctie (creatinine/eGFR), nuchtere glucose en/of insuline |
| Niveau 2 (uitbreiden) | CRP, TSH en vrij T4, elektrolyten (bij duizeligheid/dehydratie), vitamine B12 (bij metformine) |
Stop- en afbouwcriteria
Section titled “Stop- en afbouwcriteria”Niet ophogen (of tijdelijk stap terug) als:
Section titled “Niet ophogen (of tijdelijk stap terug) als:”- Bijwerkingen meer dan mild blijven na 1-2 weken op dezelfde dosis
- U structureel te weinig eet of uw eiwitinname niet haalt
- Spiermassa of kracht daalt (trend over 4-8 weken)
- Duizeligheid of dehydratie toeneemt ondanks goede hydratatie
Afbouwen of stoppen overwegen als:
Section titled “Afbouwen of stoppen overwegen als:”- Metabole doelen stabiel zijn en TKB goed vol te houden is
- Bijwerkingen aanhouden of kwaliteit van leven duidelijk vermindert
- Er herhaaldelijk sprake is van ondervoeding of ongewenst spierverlies
- Er alarmsymptomen optreden
Beslisroute
Section titled “Beslisroute”| Stap | Actie |
|---|---|
| 1. Basis (TKB) | Start met TKB. Bouw structuur in maaltijden, eiwit, beweging en slaap. Meet buikomvang en lichaamssamenstelling als trend. |
| 2. Evaluatie na 8-12 weken | Als energie, eetdrang, buikomvang/visceraal vet en risicomarkers verbeteren: doorgaan met TKB alleen. |
| 3. Overweeg GLP-1 toevoegen | Bij onvoldoende metabole verbetering of eetdrang/terugval: bespreek GLP-1 met minimum effectieve dosis en langzaam opbouwen. |
| 4. Monitoren en bijsturen | Niet ophogen bij aanhoudende bijwerkingen, daling spiermassa/kracht of structureel ondereten. |
| 5. Onderhoud en afbouw | Bij stabiele doelen: onderhoud op lage dosis of stapsgewijs afbouwen, in overleg. |
Wanneer direct contact opnemen
Section titled “Wanneer direct contact opnemen”Samenvatting
Section titled “Samenvatting”Veelgestelde vragen
Is GLP-1 medicatie nodig voor metabool herstel?
Nee, metabool herstel kan vaak worden bereikt met TKB (Therapeutische Koolhydraatbeperking) als zelfstandige behandeling. GLP-1 medicatie is geen vereiste, maar kan een aanvulling zijn wanneer TKB alleen onvoldoende effect geeft of wanneer eetdrang TKB structureel ondermijnt.
Wat zijn de belangrijkste doelen van metabole GLP-1 therapie?
De doelen zijn: glucoseregulatie verbeteren (HbA1c), visceraal vet verlagen (buikomvang), eetregulatie herstellen, spiermassa behouden, en risicofactoren verbeteren (bloeddruk, lipiden, leverbelasting). Gewicht is ondersteunend, maar niet het primaire doel.
Hoe voorkom ik spierverlies bij GLP-1 gebruik?
Spierbehoud vereist voldoende eiwit (circa 1,6 gram per kg lichaamsgewicht per dag) en krachttraining minimaal 2 keer per week. Bij daling van spiermassa of kracht: herzie tempo, dosis en voeding. Plan maaltijden en maak eiwit leidend, ook als u minder trek heeft.
Wanneer moet ik stoppen met ophogen of afbouwen overwegen?
Niet ophogen bij: bijwerkingen die meer dan mild blijven, structureel te weinig eten, dalende spiermassa of kracht, of toenemende duizeligheid. Afbouwen overwegen als: metabole doelen stabiel zijn, bijwerkingen aanhouden, of er herhaaldelijk ondervoeding of spierverlies optreedt.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.