Preventiegeneeskunde
In het kort
Section titled “In het kort”- Chronische ziekten ontwikkelen zich lang vóór de eerste symptomen
- Traditionele screening mist vaak metabole disfunctie
- Vijf pijlers: TG/HDL, insuline, VO2max, CAC-score, DEXA
- Preventie is geen jaarlijkse check-up maar een persoonlijk programma
- Gezondheid is een trainbare vaardigheid
De essentie van preventie
Section titled “De essentie van preventie”De meeste chronische ziekten — hart- en vaatziekten, diabetes type 2, kanker en dementie — ontwikkelen zich lang vóór de eerste symptomen.
Ze ontstaan uit metabole ontregeling, vaak bij mensen met ‘normale’ bloedwaarden en een ogenschijnlijk goede gezondheid.
Traditionele versus moderne preventie
Section titled “Traditionele versus moderne preventie”| Benadering | Kenmerken |
|---|---|
| Traditioneel | Algemene adviezen: eet gezond, beweeg meer, niet roken |
| Modern | Kijkt dieper — onder de motorkap — naar metabole en cardiovasculaire functies |
De traditionele aanpak is waardevol, maar is preventief minimalisme. De moderne benadering zoekt naar factoren die voorspellend zijn voor veroudering en ziekte.
Doel: een lichaam en geest die fit, weerbaar en herstellend blijven gedurende het leven.
De vijf pijlers van moderne preventie
Section titled “De vijf pijlers van moderne preventie”1. TG/HDL-ratio
Section titled “1. TG/HDL-ratio”Eenvoudige en krachtige marker van insulinegevoeligheid.
| Waarde | Betekenis |
|---|---|
| Onder 1,0 | Optimale metabole gezondheid |
| Boven 2,0 | Verhoogd risico |
2. HbA1c + nuchtere insuline
Section titled “2. HbA1c + nuchtere insuline”| Marker | Functie |
|---|---|
| HbA1c | Toont glucoseschade |
| Insuline | Detecteert insulineresistentie jaren eerder |
Doelwaarden: HbA1c onder 35 mmol/mol, insuline onder 50 pmol/L (≈ onder 7 mIE/L)
3. VO2max of inspanningstest
Section titled “3. VO2max of inspanningstest”De sterkste voorspeller van algehele sterfte en veerkracht.
- Trainbaar via duur- en intervaltraining
- Meet cardiovasculaire en metabole fitheid
4. Coronair calciumscore (CAC)
Section titled “4. Coronair calciumscore (CAC)”Objectieve maat voor subklinische atherosclerose.
| Score | Risico |
|---|---|
| 0 | Laag risico |
| Boven 100 | Verhoogd risico |
5. DEXA-scan
Section titled “5. DEXA-scan”Toont:
- Spiermassa
- Vetverdeling
- Botdichtheid
Essentieel voor opvolging van krachttraining en leefstijlinterventies.
De levensfasen van preventie
Section titled “De levensfasen van preventie”| Leeftijd | Focus | Acties |
|---|---|---|
| Vanaf 30 jaar | Start preventievenster | Identificeer metabole en vasculaire risico’s |
| Vanaf 40 jaar | Intervenieer | Verbeter spiermassa, insulinegevoeligheid, aerobe capaciteit |
| Vanaf 50 jaar | Behoud en keer om | Focus op spierkracht, hersenfunctie, vaatgezondheid |
Preventie als leefstijlstrategie
Section titled “Preventie als leefstijlstrategie”Preventiegeneeskunde is de kern van moderne geneeskunde: gericht op het behouden van gezondheid, niet op het managen van ziekte.
Een goed preventieplan omvat:
Section titled “Een goed preventieplan omvat:”| Pijler | Actie |
|---|---|
| Metabole markers | Regelmatige evaluatie (TG/HDL, insuline, HbA1c) |
| Spieropbouw | Actieve krachttraining |
| Conditie | Aerobe training (minimaal 150 minuten per week) |
| Voeding | Therapeutische koolhydraatbeperking bij metabole ontregeling |
| Herstel | Voldoende slaap, zonlicht en stressregulatie |
Samenvatting
Section titled “Samenvatting”Veelgestelde vragen
Wat is preventiegeneeskunde?
Preventiegeneeskunde heeft als doel chronische ziekten vroegtijdig te herkennen, te keren en te voorkomen. Het gaat niet om ziektebestrijding, maar om duurzame gezondheid, vitaliteit en veerkracht door metabole processen vroegtijdig te monitoren.
Wat zijn de vijf pijlers van moderne preventie?
De vijf pijlers zijn: TG/HDL-ratio (insulinegevoeligheid), HbA1c + nuchtere insuline (glucoseschade en -resistentie), VO2max (sterkte voorspeller sterfte), coronair calciumscore CAC (subklinische atherosclerose), en DEXA-scan (spiermassa, vet, botdichtheid).
Waarom is TG/HDL-ratio belangrijk?
TG/HDL-ratio is een eenvoudige en krachtige marker van insulinegevoeligheid. Onder 1,0 betekent optimale metabole gezondheid; boven 2,0 wijst op verhoogd risico. Het is een betere voorspeller dan totaal cholesterol.
Wanneer moet ik beginnen met preventie?
Vanaf 30 jaar start het preventievenster - identificeer metabole en vasculaire risico's. Vanaf 40 jaar intervenieer via spiermassa, insulinegevoeligheid en aerobe capaciteit. Vanaf 50 jaar behoud en keer om via spierkracht en vaatgezondheid.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.