Selenium
In het kort
Section titled “In het kort”- Selenium is essentieel maar de behoefte is klein (~70 mcg/dag)
- Voeding levert meestal voldoende selenium
- Belangrijk voor schildklier (T4→T3 omzetting) en immuunsysteem
- Suppletie alleen bij tekort, schildklierproblemen of verminderde opname
- Te veel selenium kan schadelijk zijn
Wat is selenium?
Section titled “Wat is selenium?”Selenium is een essentieel spoorelement dat nodig is voor selenoproteïnen. Deze eiwitten:
- Beschermen tegen oxidatieve stress
- Ondersteunen de schildklierfunctie
- Spelen een rol in het immuunsysteem
Sommige weefsels, zoals hersenen en schildklier, houden selenium actief vast vanwege het belang voor hun functie.
Waarom is selenium belangrijk?
Section titled “Waarom is selenium belangrijk?”| Functie | Uitleg |
|---|---|
| Neutralisatie vrije radicalen | Beschermt cellen tegen oxidatieve schade |
| Ondersteuning mitochondriën | Essentieel voor energieproductie |
| Omzetting T4 naar T3 | Nodig voor actief schildklierhormoon |
| Regulatie immuniteit | Ondersteunt ontstekingsprocessen |
Dagelijkse behoefte
Section titled “Dagelijkse behoefte”De gemiddelde behoefte ligt rond 70 microgram per dag.
Een volwaardige voeding met vlees, vis, eieren en zuivel levert meestal voldoende selenium.
Voedingsbronnen
Section titled “Voedingsbronnen”| Bron | Opmerking |
|---|---|
| Vis, schaal- en schelpdieren | Goede bron |
| Vlees en orgaanvlees | Rijk aan selenium |
| Eieren | Betrouwbare bron |
| Zuivel | Matige bron |
| Paranoten | Zeer hoge maar variabele hoeveelheid |
Selenium en de schildklier
Section titled “Selenium en de schildklier”Selenium speelt een cruciale rol bij de schildklierfunctie:
- Beschermt de schildklier tegen oxidatieve stress
- Nodig voor omzetting van T4 (inactief) naar T3 (actief)
- Een lage status kan auto-immuunactiviteit verhogen
Suppletie kan markers verbeteren, maar is geen standaardbehandeling. Tijdelijke suppletie kan worden overwogen wanneer het seleniumgehalte laag is.
Graves en oogklachten
Section titled “Graves en oogklachten”Bij de ziekte van Graves kan ontsteking achter het oog leiden tot orbitopathie (oogklachten).
- Voldoende seleniumstatus is beschermend
- Tijdelijke suppletie (100-200 mcg/dag) kan het risico op progressie van milde oogklachten verkleinen
- Kan het functioneren van de ogen verbeteren
Verlaagde opname
Section titled “Verlaagde opname”De seleniumopname kan verlaagd zijn bij:
- Kleinere voedselporties
- Lage eiwitinname
- Herhaalde diarree
- Beperkte dierlijke voeding
- Veranderde vertering of absorptie
In deze situaties is periodieke controle zinvol.
Na maagverkleining
Section titled “Na maagverkleining”Na bariatrische chirurgie kan seleniumopname dalen door:
- Kleinere porties
- Verminderde vertering
- Variabele tolerantie voor dierlijke voeding
- Dumpingklachten
- Onregelmatige supplementinname
Gevolgen van tekort:
- Vermoeidheid
- Lagere weerstand
- Verminderde schildklierfunctie
Wanneer suppleren?
Section titled “Wanneer suppleren?”Suppletie is zinvol bij:
- Gemeten tekort in het bloed
- Actieve schildklierontsteking (thyroïditis)
- Risico op progressie van milde oogklachten (Graves)
- Langdurig verminderde opname of herhaalde diarree
Dosering
Section titled “Dosering”| Situatie | Dosering | Duur |
|---|---|---|
| Licht tekort | 50-100 mcg/dag | 3-6 maanden |
| Schildklier/oogklachten | Tot 200 mcg/dag | 3-6 maanden |
Voorzichtigheid
Section titled “Voorzichtigheid”Te hoge inname kan leiden tot:
- Haarverlies
- Nagelafwijkingen
- Maag-darmklachten
- Vermoeidheid
- Prikkelbaarheid
- Neuropathie
Samenvatting
Section titled “Samenvatting”| Aspect | Aanbeveling |
|---|---|
| Behoefte | ~70 mcg/dag |
| Voeding | Vis, vlees, eieren, zuivel |
| Suppletie | Alleen bij tekort of indicatie |
| Dosering | 50-200 mcg/dag, 3-6 maanden |
| Controle | Bloedwaarde monitoren |
Veelgestelde vragen
Wat is selenium en waarom is het belangrijk?
Selenium is een essentieel spoorelement dat nodig is voor selenoproteïnen. Deze eiwitten beschermen tegen oxidatieve stress, ondersteunen de schildklierfunctie (omzetting T4 naar T3) en spelen een rol in het immuunsysteem.
Hoeveel selenium heb ik per dag nodig?
De gemiddelde behoefte ligt rond 70 microgram per dag. Een volwaardige voeding met vlees, vis, eieren en zuivel levert meestal voldoende selenium.
Wanneer moet ik selenium suppleren?
Suppletie is zinvol bij een gemeten tekort, actieve schildklierontsteking, risico op progressie van milde oogklachten (Graves), of langdurig verminderde opname. Gebruikelijk is 50-100 mcg per dag, soms tot 200 mcg, gedurende 3-6 maanden.
Kan ik te veel selenium binnenkrijgen?
Ja, te hoge inname kan leiden tot haarverlies, nagelafwijkingen, maag-darmklachten, vermoeidheid, prikkelbaarheid en neuropathie. Hoge doseringen zonder indicatie worden afgeraden.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.