Stoppen met roken, vapen en energiedrank
Kernboodschap
Section titled “Kernboodschap”- Deze middelen houden het stress-systeem actief en ondermijnen slaap, conditie en herstel
- Stoppen geeft vaak binnen dagen tot weken merkbare winst; op langere termijn daalt het risico op hart- en vaatziekten en kanker
- Het lukt het best met een plan: triggers herkennen, vaste vervanging, en zo nodig begeleiding en hulpmiddelen
1. Waarom stoppen zinvol is
Section titled “1. Waarom stoppen zinvol is”Nicotine geeft een korte prikkel, gevolgd door onrust en trek. Energiedrank (cafeïne en vaak suiker/zoetstoffen) versterkt dit patroon. Samen verhogen ze hartslag en bloeddruk, verstoren ze slaap en maken ze stabiele gewoonten lastiger.
2. Wat doen ze in het lichaam?
Section titled “2. Wat doen ze in het lichaam?”- Nicotine: verhoogt hartslag en bloeddruk en maakt het brein afhankelijk van korte beloningsprikkels
- Vapen: bevat vaak nicotine in hoge dosering; gebruik kan ongemerkt oplopen. De damp kan de luchtwegen irriteren
- Energiedrank: piek en daarna dip, met meer trek en slechtere slaap; in combinatie met nicotine is de belasting groter
3. Wanneer is stoppen extra belangrijk?
Section titled “3. Wanneer is stoppen extra belangrijk?”Stoppen is voor iedereen zinvol, maar extra relevant bij metabole ontregeling en verhoogd risico op complicaties:
- Leververvetting (MASLD/MASH) of verhoogde leverenzymen
- Diabetes type 2, prediabetes of insulineresistentie
- Hoge bloeddruk of (doorgemaakte) hart- en vaatziekten
- Slaapapneu of hardnekkige slaapproblemen
4. Een praktisch stopplan
Section titled “4. Een praktisch stopplan”- Breng 3 dagen uw patroon in kaart: wanneer, situatie, gevoel
- Kies een stopdatum binnen 1-3 weken en vertel 1 persoon in uw omgeving
- Regel vervanging: water/thee, korte wandeling, ademhaling, kauwgom
- Maak het makkelijker: gooi sigaretten/vapes/pods weg en vermijd de grootste risicomomenten in week 1-2
5. Omgaan met trek: de golf uitrijden
Section titled “5. Omgaan met trek: de golf uitrijden”Trek komt in golven en zakt vaak binnen 5-10 minuten. Een vaste aanpak helpt:
- Stop: herken het moment (dit is trek, geen noodzaak)
- Adem: 5 keer rustig (4 tellen in, 6 tellen uit)
- Verplaats: sta op, loop 2-5 minuten, drink water
- Vervang: kies 1 alternatief gedrag (muziek, douche, bellen)
6. Voeding die stoppen makkelijker maakt
Section titled “6. Voeding die stoppen makkelijker maakt”Een stabiele bloedsuiker helpt tegen onrust en snackdrang: 2-3 volwaardige maaltijden per dag, voldoende eiwit, veel groente, en zo min mogelijk frisdrank/energiedrank/koek/snoep.
Bij diabetes of bloeddrukmedicatie: bespreek monitoring bij veranderingen.
7. Beweging, slaap en stress
Section titled “7. Beweging, slaap en stress”- Beweging: dagelijks 20-30 minuten wandelen; korte beweging na maaltijden helpt ook
- Slaap en stress: vaste tijden, cafeïne niet laat, en 1 vaste ontlaadstrategie (wandelen, ademhaling, warm douchen)
8. Hulpmiddelen en medicatie
Section titled “8. Hulpmiddelen en medicatie”Nicotinevervanging (pleister, kauwgom, zuigtablet) kan ontwenningsklachten verminderen. Stopmedicatie (bijvoorbeeld varenicline of bupropion) kan bij geselecteerde mensen passen. Bespreek dit met huisarts of behandelaar.
9. Terugval: klein houden
Section titled “9. Terugval: klein houden”- Zie terugval als informatie: wat was de trigger?
- Herstart dezelfde dag en maak 1 afspraak voor het volgende risicomoment
10. Betrouwbare hulp
Section titled “10. Betrouwbare hulp”- IkStopNu.nl en de Stoplijn 0800-1995
- Begeleiding via huisarts/praktijkondersteuner of gecertificeerde coach
- SineFuma of een stop-app (bijv. Quiddy voor jongvolwassenen)
11. Kernboodschap om te onthouden
Section titled “11. Kernboodschap om te onthouden”Stoppen lukt beter als u uw triggers kent, vaste vervanging klaarzet, uw voeding en slaap stabiliseert, en tijdig hulp inschakelt als het alleen niet lukt.
Veelgestelde vragen
Waarom is stoppen met roken en vapen belangrijk?
Nicotine verhoogt hartslag en bloeddruk en maakt het brein afhankelijk van korte beloningsprikkels. Vapen bevat vaak nicotine in hoge dosering. In combinatie met energiedrank is de belasting op hart en stofwisseling nog groter.
Hoe kan ik omgaan met trek in nicotine?
Trek komt in golven en zakt vaak binnen 5-10 minuten. Aanpak: 1) Stop en herken het moment, 2) Adem 5 keer rustig (4 tellen in, 6 tellen uit), 3) Verplaats je en loop 2-5 minuten, 4) Vervang met een alternatief gedrag.
Welke hulpmiddelen zijn er om te stoppen met roken?
IkStopNu.nl en de Stoplijn (0800-1995), SineFuma voor begeleiding, Quiddy app voor jongvolwassenen. Nicotinevervanging (pleister, kauwgom, zuigtablet) en stopmedicatie (varenicline, bupropion) kunnen helpen in overleg met huisarts.
Bij wie is stoppen met roken extra belangrijk?
Extra relevant bij leververvetting (MASLD/MASH), diabetes type 2, prediabetes of insulineresistentie, hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten, en bij slaapapneu of hardnekkige slaapproblemen.
Medische Disclaimer: De informatie van Stichting Je Leefstijl Als Medicijn over leefstijl, ziektes en stoornissen mag niet worden opgevat als medisch advies. In geen geval adviseren wij mensen om hun bestaande behandeling te veranderen. We raden mensen met chronische aandoeningen aan om zich over hun behandeling goed door bevoegde medische professionals te laten adviseren.
Medical Disclaimer: The information provided by Stichting Je Leefstijl Als Medicijn regarding lifestyle, diseases, and disorders should not be construed as medical advice. Under no circumstances do we advise people to alter their existing treatment. We recommend that people with chronic conditions seek advice regarding their treatment from qualified medical professionals.